arrow_drop_up arrow_drop_down
30 september 2019 

De onsterfelijke kwal

In de Middellandse Zee leeft een kwal met een buitengewoon zeldzaam vermogen: hij kan zijn levenscyclus terugdraaien. Daarmee maakt hij zichzelf  tot de onsterfelijke kwal.

Een hele enkele keer is het zo’n dag in Sataya dat ineens het rif vol kwalletjes zit. Geen schrik; ik heb ze nooit groter dan een vuist gezien. Deze hier zwemmende kwallen steken niet en als we een wetsuit aanhebben, hoeven we ze ook niet op onze huid te voelen als we er doorheen zwemmen. De dolfijnen hebben weinig achting voor de kwal: hij gebruikt ze als speelgoed. Veel mensen raken met afschuw vervuld als ze een kwal zien. Toch zijn ook deze schepselen mooi en interessant voor wie het zien wil.

De zogenaamde ‘onsterfelijke’ kwal, of Turritopsis dohrnii, kan op de een of andere manier  zijn eigen cellen herprogrammeren en terugbrengen naar een eerdere levensfase. Met andere woorden, het kan in omgekeerde volgorde verouderen en van een volwassene veranderen in een baby.

Voor de kwallen is het vermogen om een ​​jongere versie van zichzelf te worden een spectaculair overlevingsmechanisme dat zich uit wanneer het oud of ziek wordt of gevaar loopt. Als het omkeerproces eenmaal is ingezet, verdwijnen de buik en tentakels van de kwallen en verandert deze weer in een poliep – een plantachtige structuur die zich hecht aan een oppervlak onder water. Dit proces wordt cellulaire transdifferentiatie genoemd: cellen veranderen van het ene type direct in het andere en produceren een geheel nieuw lichaamsplan, keer op keer.

Er wordt onderzocht hoe de cellen in Turritopsis dohrnii precies met elkaar communiceren. Het ‘verjongingsgeheim’ kan waarschijnlijk pas ontdekt worden wanneer het volledige DNA genoom van de kwal ontrafeld is.

Als wij mensen op de een of andere manier gebruik kunnen maken van het transdifferentiatieproces, zouden we dan ook op een bepaalde leeftijd kunnen besluiten om rechtsomkeer te maken en weer een jongere versie van onszelf te worden? De wetenschap de science fiction voorbij!

Over de schrijver
Reactie plaatsen